Колумбийн их сургуулийн профессор Жеффри Саксын НҮБ-ын Аюулгүйн Зөвлөл дээр хэлсэн үг

Ноён Ерөнхийлөгч өө,
Аюулгүйн Зөвлөлийн хүндэт гишүүд ээ,

Өнөөдөр Зөвлөлийн өмнө хэлэлцэгдэж буй асуудал нь Венесуэлийн засгийн газрын шинж чанар биш юм.
Харин ямар нэгэн гишүүн улс хүч хэрэглэн, албадлагаар эсвэл эдийн засгийн боомиллоор Венесуэлийн улс төрийн ирээдүйг тодорхойлох, эсвэл түүний дотоод хэрэгт хяналт тогтоох эрхтэй эсэх тухай асуудал юм.

Энэ асуулт нь Нэгдсэн Үндэстний Байгууллагын Дүрмийн 2 дугаар зүйлийн 4 дэх заалттай шууд холбоотой. Уг заалт нь аливаа улсын нутаг дэвсгэрийн бүрэн бүтэн байдал, улс төрийн тусгаар тогтнолын эсрэг заналхийлэх, эсвэл хүч хэрэглэхийг хориглодог.

Аюулгүйн Зөвлөл энэ хоригийг хамгаалах уу, эсвэл орхих уу гэдгийг шийдэх ёстой.
Хэрэв үүнийг орхивол, хамгийн ноцтой үр дагавар авчирна.

⸻

Суурь ба нөхцөл байдал

1947 оноос хойш АНУ-ын гадаад бодлого нь бусад улс оронд засгийн эрх солих зорилгоор цэргийн хүч, нууц ажиллагаа, улс төрийн манипуляци-г удаа дараа ашиглаж ирсэн. Энэ нь баримтаар нотлогдсон түүхэн үнэн юм.
Улс төр судлаач Линдси О’Рурк “Нууц засгийн эрх солилт” (2018) номдоо 1947–1989 оны хооронд АНУ 70 удаа засгийн эрх солих оролдлого хийснийг баримтжуулсан.

Эдгээр практик Хүйтэн дайнаар дуусгагдаагүй. 1989 оноос хойш НҮБ-ын Аюулгүйн Зөвлөлийн зөвшөөрөлгүйгээр явуулсан томоохон оролдлогуудын дотор:
Ирак (2003), Ливи (2011), Сири (2011 оноос), Гондурас (2009), Украин (2014), Венесуэль (2002 оноос) багтана.

Хэрэглэгдсэн аргууд нь тодорхой:
• ил цэрэглэн довтлох
• тагнуулын нууц ажиллагаа
• үймээн самуун өдөөх
• зэвсэгт бүлгийг дэмжих
• масс болон сошиал медиаг ашиглан мэдээлэл гуйвуулах
• цэрэг, иргэний албан тушаалтнуудад авлига өгөх
• чиглэсэн аллага
• хуурамч халдлага (false-flag operations)
• энгийн иргэдийн амьдралыг сөхрүүлэх зорилготой эдийн засгийн дайн

Эдгээр нь бүгд НҮБ-ын Дүрмийн дагуу хууль бус бөгөөд ихэвчлэн тасралтгүй хүчирхийлэл, цуст мөргөлдөөн, улс төрийн тогтворгүй байдал, энгийн иргэдийн асар их зовлон дагуулдаг.

⸻

Венесуэлийн жишээ

АНУ-ын Венесуэльтэй холбоотой сүүлийн үеийн үйл ажиллагаа тодорхой.
• 2002 оны 4-р сард АНУ Венесуэлийн засгийн газрын эсрэг төрийн эргэлт хийх оролдлогыг мэдэж, дэмжсэн.
• 2010-аад онд АНУ засгийн газрын эсрэг жагсаалд оролцсон иргэний нийгмийн бүлгүүдийг санхүүжүүлсэн (ялангуяа 2014 онд).
• Засгийн газар жагсаалыг дарсны дараа АНУ хориг арга хэмжээ авч эхэлсэн.
• 2015 онд Ерөнхийлөгч Барак Обама Венесуэлийг “АНУ-ын үндэсний аюулгүй байдалд ер бусын бөгөөд ноцтой заналхийлэл” хэмээн зарласан.
• 2017 онд Ерөнхийлөгч Трамп НҮБ-ын Ерөнхий Ассамблейн үеэр Латин Америкийн удирдагчидтай уулзахдаа Венесуэльд цэргийн довтолгоо хийх боломжийг ил тод хэлэлцсэн.
• 2017–2020 онд АНУ төрийн өмчит газрын тосны компанид хатуу хориг тавьж, нефтийн олборлолт 75%-иар буурч, нэг хүнд ногдох бодит ДНБ 62%-иар унасан.
• НҮБ-ын Ерөнхий Ассамблей нэг талт албадлагын арга хэмжээг олонтаа эсэргүүцэн санал өгсөн. Олон улсын эрх зүйн дагуу ийм хориг тавих эрх зөвхөн Аюулгүйн Зөвлөлд бий.
• 2019 оны 1-р сарын 23-нд АНУ Хуан Гуайдог “түр ерөнхийлөгч” хэмээн хүлээн зөвшөөрч,
1-р сарын 28-нд гадаадад хадгалагдаж байсан 7 тэрбум ам.долларын Венесуэлийн хөрөнгийг царцаасан.

Эдгээр нь 20 гаруй жил үргэлжилсэн засгийн эрх солих тасралтгүй оролдлогын нэг хэсэг юм.

⸻

АНУ-ын сүүлийн үеийн дэлхийн хурцадмал байдал

Сүүлийн нэг жилд АНУ НҮБ-ын зөвшөөрөлгүйгээр, Дүрмийн дагуу хууль ёсны өөрийгөө хамгаалах үндэслэлгүйгээр 7 улсад бөмбөгдөлт хийсэн. Үүнд:
Иран, Ирак, Нигери, Сомали, Сири, Йемен, мөн Венесуэль багтана.

Сүүлийн нэг сарын дотор Ерөнхийлөгч Трамп дор хаяж 6 НҮБ-ын гишүүн улсад шууд заналхийлэл илэрхийлсэн. (Колумби, Дани, Иран, Мексик, Нигери, Венесуэль)

⸻

Өнөөдөр юуг хамгаалах ёстой вэ?

Зөвлөлийн гишүүд:
• Николас Мадурог шүүх гэж энд цуглаагүй.
• АНУ-ын довтолгоо эрх чөлөө авчирсан уу, эсвэл захирагдал бий болгосон уу гэдгийг дүгнэх гэж энд ирээгүй.

Тэд олон улсын эрх зүйг, ялангуяа НҮБ-ын Дүрмийг хамгаалах үүрэгтэй.

⸻

Аюулгүйн Зөвлөлд шаардагдах арга хэмжээ

Аюулгүйн Зөвлөл Дүрмийн дагуух үүргээ биелүүлэхийн тулд дараахыг нэн даруй баталгаажуулах ёстой:
1. АНУ Венесуэлийн эсрэг бүх шууд болон шууд бус заналхийлэл, хүч хэрэглэх үйлдлээ нэн даруй зогсоох.
2. Аюулгүйн Зөвлөлийн зөвшөөрөлгүй явуулж буй тэнгисийн хорио болон цэргийн албадлагын бүх арга хэмжээг зогсоох.
3. Венесуэлийн ойр орчимд байрласан бүх цэргийн, тагнуулын, тэнгисийн болон агаарын хүчийг татан гаргах.
4. Венесуэль НҮБ-ын Дүрэм болон Хүний эрхийн түгээмэл тунхаглалд заасан эрхийг хүндэтгэх.
5. Ерөнхий нарийн бичгийн дарга тусгай элч томилж, 14 хоногийн дотор Зөвлөлд тайлагнах.
6. Бүх гишүүн улс Аюулгүйн Зөвлөлийн зөвшөөрөлгүй нэг талт заналхийлэл, албадлага, зэвсэгт үйлдлээс татгалзах.